پونه اوشیدری

پونه اوشیدری متولد سیزدهم آبان ۱۳۶۳ در شهر تهران است. او در دو مقطع کارشناسیِ رشته گرافیک و کارشناسی‌ارشد رشته تصویرسازی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شده است. پونه از سال ۱۳۸۷ تا کنون نمایشگاه‌هایی به صورت انفرادی در داخل و خارج از ایران برگزار کرده و در نمایشگاه‌های گروهی متعدد نقاشی، طراحی و تصویرسازی شرکت داشته است. او همچنین تجربیاتی در اجرای پروژه‌هایی به صورت چیدمان‌‌ هم در کارنامه‌ی کاری‌اش دارد.
پونه در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ به ترتیب منتخب برنامه‌های بین‌المللی مرکز هنری آرتیست این رزیدنس “پروژه‌ی مراقبت” در کلرمون فرانسه و “پروژه‌ی دور از خانه” در شهر بین‌المللی سیته واقع در پاریس شده است. جوایزی چون مقام نخست جشنواره‌ی بهارستان در سال ۱۳۹۶، مقام نخست سومین جایزه‌ی ورسوس در همان سال و جایزه‌ی پروژه‌های گالری محسن در سال ۱۳۹۸ از جمله دستاوردهای حرفه‌ای اوست.
در آثار پونه اوشیدری همواره توجه به انسان و پیامدهای حاصل از وقایع زندگی بشری به چشم می‌خورد. او دغدغه‌ی شناسایی هویت را در دوره‌های مختلف زیست انسان و در اغلب موارد در پیوستگی با جنس زن به تصویر می‌کشد. پرداختن به موضوعاتی چون مهاجرت، جنگ، قحطی و خشکسالی حوادث تلخی هستند که نقاش عواقب آنرا با زبانی نمادین در پرتوی تندیِ رنگ‌ها و در اعوجاج فیگورها به تصویر می‌کشد. آثار پونه روایتگر حیات جانکاه انسان از پَسِ ناخوشی‌ها و ناگواری‌هاست.

یادداشت​

عزیمت به سوی نیستی

تجربه‌های بصری پونه اوشیدری از بازنماییِ یک سرنوشت هولناک در گستره‌ای وسیع خبر می‌دهد. او با بهره‌مندی از ظرفیت مدیوم‌هایی که به آن رو می‌آورد تلاش دارد آن سویه‌ی در حال فروپاشی را به تصویر بکشد.
گیاهان و انگاره‌ی طبیعت عناصری هستند که در سال‌های اخیر در کار‌های او نمودی بیانگر داشته‌اند. اما نه آن رویکرد به طبیعت که کلیشه‌ی زیبایی محض را خاطرنشان کند؛ بلکه آن وجه مهارنشدنی و مهاجمی که رفته‌رفته همه جا را فرا می‌گیرد و عامل حیات را از بین می‌برد. او در چیدمان‌هایش با بازنمایی تصویر خود و ایجاد بستری برای رشد و روندگیِ گیاهان فرآیند رو به تخریب را بازسازی می‌کند.
در این سلسله دگرگونی‌های طبیعی خودنگاره از چهارچوبی شناخته شده فراتر می‌رود و مفهوم انهدام را با رشد اندام‌وار گیاهان بازتعریف می‌کند. از این رو استیصال حاصل از این فرآیند به شکلی نمادین گویای نوعی زوال گروهی است که ناآگاهی و بی‌تفاوتی به زمین را گوشزد می‌کند. درواقع آنچه بشر پیشین به واسطه‌ی آن توانسته بود بقای خویش را ضمانت کند امروز دچار ناهمگونی و ناسازگاری با اوست.
به این ترتیب در چیدمان‌های اوشیدری با ابعادی بزرگتر فاجعه به صورتی وسیع‌تر نمایان می‌شود و در نقاشی‌های او حضور کودکان و زنان تمثیل آسیب‌پذیر بودن را یادآوری می‌کند. آثار پونه گاهی با ارجاع به عناصر فرهنگی، یادمان‌های تاریخی و پاسداشت گذشته‌ای دسترس‌ناپذیر حالات انسانِ منفک از سرشت حقیقی را به یاد می‌آورد. آدم‌هایی مسخ شده و متلون که از نوعی ناتوانی و درماندگی رنج می‌برند و گویی که در چرخه‌ای بیهوده مسیری بی‌بازگشت را می‌پیمایند.
پونه در هریک از آثار دو بعدی و در چند مرحله گذاشتن و پاک کردن عناصر به واسطه‌ی طراحی خطی، تنوع رنگ‌گذاری، بهره‌گیری از چاپ دستی و جانمایی عکس‌ها به تصویری دست پیدا می‌کند که با وجود گوناگونیِ بافت‌‌ها و سطوح رنگی بزرگ و کوچک، از رویدادهایی واقعی و درآمیخته با خیال در فضایی ناشناخته سخن می‌گوید.
تندی و گرمیِ رنگ‌ها اتمسفری بیانگر می‌سازد از دورنمایی ناخوشایند و نه چندان دیرهنگام که آدم‌ها را به خود فرا می‌خواند؛ در حالیکه در دستان سوژه‌های به تصویر درآمده زندگی هنوز در جریان است.

Far from Home | mixed media on paper | 40x50cm | 2022
Home-Land series, Survivors | Monotype and ink on paper | 45 x 60 cm | 2020

Hideout | Process of growing roots on
 the self-portrait image | 120 x 200 cm | 2019 |

Amnesia series. The Couple | Print ink on cardboard | 70 x 100 cm | 2017.

 Hide-out is Temple, Amnesia series | ink on photograph | 50x70cm | 2018

Innate mistake, Like Nobody | mixed media on cardboard | 100 x 70 cm | 2013

Hideout | Process of growing roots on
 the self-portrait image | 120 x 200 cm | 2019

11Pale | mixed media on cardboard | 60 x 45 cm | 2012

یک اثر / یک تحلیل

بوته‌هایی واژگون از گیاهانی هم‌خانواده‌، معلق و آویزان در فضایی روشن و تهی با لکه‌هایی سرخ رنگ که از انتهای ساقه‌ی گیاهان خارج می‌شوند؛ تصور حزن‌انگیز واقعه‌ای ناگوار است که در صورتی نمادین جلوه‌گر شده است. گیاه تصویر شده گونه‌ای است از تیره‌ی دیفن باخیا با خصلتی سَمی‌ که نقش مهمی در پالایش هوا نیز ایفا می‌کند. شمایل گیاهانی شناخته شده با ویژگی‌‌های خاص، خالی از آن ترکیب‌های زنده‌ی رنگ زرد و سبز اما پوشیده از سیاهی‌‌ها و خاکستری‌‌ها با غباری کم‌مایه از همین جنس در پس‌زمینه.
در این احتضارِ آراسته نوعی نابسمانی به چشم می‌خورد. قطره‌های پراکنده‌ی قرمز رنگ که در نقطه‌ای ایستا واقع شده‌اند و یا در حال شُره کردن هستند؛ یکنواختیِ سفید و سیاه تصویر را برهم می‌زنند و همچون صدا‌های ناکوک سازی در فضا به گوش می‌رسند. ویژگی‌های متناقض از علایم حیات‌بخش و آسیب‌رسان در اثر توامان خصلتی مبهم و رازآلود به دست می‌دهد. برگ‌های پهن گیاهان بی‌پروا به جهتی جدا مانده از زمینه‌ی خاکستری و رو به روشنی در حال حرکتند و گویی که با پشت سر نهادن تشویش، رهایی را به چنگ آورده‌اند.
نشانه‌های قرمز رنگ در این میان نشانیِ نابودی‌ می‌دهند؛ خواه اینکه در ذهن بیننده تصویر اضمحلالِ طبیعتی شفابخش پدیدار گردد یا پیامی از نیستیِ جان انسان‌‌ها تجسم یابد. به هر رو تصویر روایتی است هولناک از زوال و تباهی بی‌آنکه به جانداری معین تعمیم داده باشد. حال اینکه این چگونگیِ نیستی است که درون‌مایه‌ی تصویر را اهمیت می‌بخشد تا بار دیگر بنیادی‌ترین مفهوم حیات بشری یعنی ارزش زیستن را از میانه‌ی تلاطم و آشفتگی‌ یادآوری کند.

مهرنوش علی مددی بهار 1402

Painless | print ink on cardboard | 160 x 100 cm | 2016